科名Orchidaceae 兰科描述Orchidaceae 兰科,单子叶植物,约700属,2000种,广布于全球,但主要产热带地区,我国有166属,1019种,南北均产之,而以云南、台湾与海南岛为最盛,大部分供观赏,少数如石斛、天麻、白芨等入药。 陆生、附生或腐生草本;极罕为攀援藤本;陆生及腐生的常具根状茎或块茎,附生的常具假鳞茎(变态的茎,膨大成种种形状,肉质)以及肥厚而有根被的气生根。多数兰科植物,特别是陆生兰,在种子萌发时靠与真菌(均为担子菌,如Rhizoctonia、Corticium、Xerotus、Marasmius、Formes和Clitocybe等)共生,摄取必须的养分,只有少数种类终生营腐生生活。兰科的生长,有两种分枝方式,即单轴分枝与合轴分枝,后者又根据花序的位置而分为顶花合轴分枝(Acranthous Sympodium)与侧花合轴分枝(Pleuranthous Sympodium)。叶通常互生,也经常生于假鳞茎顶端或近顶端处,有时两侧压扁或圆柱状,常肥厚,附生种类的叶一般在基部有关节,而且多为肉质或厚革质。花通常作180度扭转,使唇瓣处于远轴的一方(下方),较少作90度弯曲而达到同样目的,极罕不扭转或作360度扭转而使唇瓣保持原有的位置(上方);花被片6,排列成2轮,均花瓣状,外轮3枚称萼片,中萼片常直立而与花瓣靠合成兜状,侧萼片斜歪,有时基部与蕊柱足合生而成萼囊(Mentum),极罕两枚侧萼片一侧边缘作不同程度的联合,或甚至合生而成一枚合萼片;内轮侧生的2枚称花瓣,中央的1枚通常变成种种奇特的形状,称唇瓣(Labellum),极少3枝花瓣一式而不具唇瓣;唇瓣常有艳丽的色彩,上面一般还有胼胝体、褶片或腺毛等附属物,基部往往有距或囊;雄蕊和花柱、柱头完全愈合而成一种柱状体,称蕊柱(Column或Gynostemium);蕊柱顶端一般具药床(Clinandrium)和1枚背生雄蕊,前上方有1个柱头穴,极罕没有药床、柱头顶生或具2枚雄蕊者;蕊柱基部有时向前方(唇瓣方向)延伸而成足状,称蕊柱足;在柱头与雄蕊之间常有一舌状器官,称蕊喙(Rostellum),蕊喙通常由柱头上裂片变态而来,能分泌粘液;花粉多半粘合成团块,有时一部分变为柄状物,称花粉块柄(Caudicle);蕊喙的粘液常变为固态的粘块,称粘盘(Viscid),有时粘盘还有种种柄状附属物,称蕊喙柄(Stipe);花粉团、花粉块柄(以上来自花药,为雄性来源的)和粘盘、蕊喙柄(来自柱头,为雌性来源的)合生在一起,称花粉块(Pollinia);但并非所有的花粉块都具有这4个部分,其质地与数目也因属而异。兰科植物大多数靠昆虫传粉,也有鸟媒传粉和自花传粉的。当昆虫采蜜后退出花朵时,通常背部触及蕊喙,引起粘盘脱出并牢固地固着在昆虫背部或其他部位上,把花粉块整个从药室中拖出并带走。而当花粉块柄暴露于空气后,由于失水或其他原因,引起了种种运动,使得花粉团处于特定的位置,并在昆虫寻访别的花朵时正好击中柱头,从而实现异花传粉。其巧妙的细节因种而异,极其多种多样,在被子植物中可以说是达到了登峰造极的地步. 子房下位,通常1室,侧膜胎座,极罕3室而具中轴胎座,具极多数的胚珠。果实一般为蒴果,具数个或更多的种子,据报告南美洲产的Cycnoches chlorochilon一个蒴果含种子3770000个。种子细小,近于无胚乳,胚也未分化,种皮两端常延伸成翅状。我国主要的属有:Amitostigma Bulbophyllum,Calanthe,Cirrhopetalum,Cymbidium,Cypripedium,Dendrobium,Eria,Goodyera,Habenaria,Herminium,Liparis,Listera,Oberonia,Platanthera等。科号恩格勒:306 哈钦松:326分布量世界:700属, 2000种;中国:166属,1019种引种状况非引种所有属Acampe Lindl.,Acanthephippium Bl.,Aceratorchlis Schltr.,Aerides Lour.,Agrostophyllum BI.,Bletilla Reichb.f.,Brachycorythis Lindl.,Bulbophyllum Thouars ,Bulleyia Schltr.,Calanthe R. Br.,Amitostigma Schltr.,Calypso Salisb.,Androcorys Schltr.,Ania Lindl.,Anoectochilus BI.,Anota schltr.,Anthogonium Wall. ex Lindl.,Cephalanthera Rich.,Cephalantheropsis Guill.,Ceratostylis Bl. ,Aphyllorchis BI.,Chamaeanthus Schltr.,Changnienia Chien ,Appendicula BI ,Cheirostylis.,Arachnis BI.,Chiloschista Lindl.,Archineottia S. C. Chen,Chrysoglossum Bl.,ArmodorumAuct.,Cirrhopetalum Lindl.,Arundina BI.,Cleisostoma Bl.,Ascocentrum Schltr.,AscolabellumYing ,Coeloglossum Hartm.,Coelogyne Lindl.,Collabiopsis Ying ,Collabium Bl.,Corallorrhiza Gagnebin ,Corybas Salisb.,Corymborkis Thou.,Cremastra Lindl.,Cryptochilus Wall.,Cryptostylis R. Br.,Cymbidium Sw.,Cyperorchis BI.,Cypripedium L.,Kingidium P. F. Hunt,Kingiella Rolfe,Kitigorchis Maekawa ,Dendrobium Sw.,Dendrochilum BI.,Lecanorchis Bl.,Dicerostylis BI.,Liparis Rich. ,Listera R. Br.,Ludisia A. Rich.,Luisia Gaud.,Malaxis Soland ex Sw.,Malleola J. J. Smith et Schltr.,Manniella Reichb. f.,Didymoplexis Griff.,Diglyphosa BI.,Diphylax Hook. f.,Diplandrorchis S. C. Chen,Diplomeris D. Don,Diploprora Hook.,Disperis Sw.,Doritis Lindl.,Microtatorchis Schltr.,Microtis R. Br.,MischobulbumSchltr.,Monomeria Lindl.,Ephemerantha P. F. Hunt et Summerh.,Epigenium Gagnep.,Epipactis Zinn.,Epipogium R. Br.,Eria Lindl.,Myrmechis Bl.,Erythrodes.,Neofinetia Hu ,Neogyna Reichb. f.,Neottia Guett.,Neottianthe Schltr.,Nephelaphyllum Bl.,Esmeralda Reichb. f.,Nervilia Comm. ex Gaud.,Eulaphia R. Br. ex Lindl.,Oberonia Lindl.,Odontochilus Bl.,Orchis L.,OreorchisLindl.,Ornithochilus(Lindl. )Benth.,Otochilus Lindl.,Pachystoma Bl.,Panisea(Lindl. )Lindl.,PaphiopedilumPfitz.,Pecteilis Raf.,Pelatantheria Ridl.,GaleolaLour.,Gastrochilus D. Don,Gastrodia R. Br.,Geodorum Jacks.,Peristylus Bl. ,Perularia Lindl.,Phaius Lour.,Phalaenopsis Bl.,Pholidota Lindl.,Phreatia Lindl.,Goodyera R. Br.,Gymnadenia R.Br.,HabenriaWilld.,Haemaria Lindl.,Hancockia Rolfe ,Phyllomphax Schltr.,Haraella Kudo,Platanthera Rich.,Hemipilia Lindl.,Herminium Guett.,Pleione D. Don,Hetaeria BI.,Podochilus Bl.,Pogonia Juss.,Hippeophyllum Schltr.,Polystachya Hook.,Pomatocalpa Breda ,Holcoglossum Schitr.,Porolabium Tang et Wang ,Pristiglottis Cretz. et J. J. Smith,Pteroceras Hassk. ,Hylophyla Lindl.,Renanthera Lour.,Ione Lindl.,Ischnogyne Sohltr.,Rhynchostylis Bl.,Risleya King et Pantl.,Uncifera Lindl.,Robiquetia Gaud. ,Vanda R. Br.,Vandopsis Pfitz.,Vanilla. Mill.,Vexillabium Maekawa ,Saccolabium Bl.,Vrydagzynea Bl.,Sarcanthus Lindl.,Sarcophyton Garay ,Sarcopodium Lindl. ,Satyrium Sw.,Schoenorchis Bl.,Sinorchis S. C. Chen,Smithorchis Tang et Wang ,Spathoglottis Bl.,Spiranthes Rich.,Stauropsis Reichb. f.,Yoania Maxim.,Stereosandra Bl.,Zeuxine Lindl.,Sunipia Lindl.,Tipularia Nutt.,Taeniophyllum Bl.,Tainia Bl.,Tainiopsis Schltr.,Tangtsinia S. C. Chen,Thelasis Bl.,Trichoglottis BI.,Thrixspermum Lour.,Thunia Reichb. f.,Tropidia Lindl.,Tsaiorchis Tang et Wang ,Tuberolabium Yamamoto ,Tulotis Rafin.,Ephemerantha P. F. Hunt et Summerh.,Herpysma Lindl.,